Seiclo yng Nghaerdydd: sut i gael hwyl ar yr hewl

10 Rhagfyr 2013

Mae‘r seiclwr brwd Dafydd Trystan yn cynnig tips ar sut i gael hwyl – a chadw’n ddiogel – o gwmpas y ddinas

Rhyw 10 mlynedd yn ol bellach, symudais i i Gaerdydd, ac ychydig wythnosau yn ddiweddarach dyma benderfynu fentro i strydoedd prysur (ac efallai peryg) y brifddinas. Rhywsut doeddwn i ddim yn teimlo fod crwydro lonydd Penderyn a phen ucha’r Cymmodd yn fy mharatoi i heriau’r brifddinas.the-hayes2

Bellach, dwi’n defnyddio’r beic mwy nag unrhyw drafnidiaeth arall o gwmpas Caerdydd, ac wedi cael tipyn o hwyl wrth seiclo – a gwneud ambell i gamgymeriad ar hyd y ffordd hefyd!

Casgliad felly o’m argraffiadau o ddegawd o seiclo yn y brifddinas sy’n dilyn – ambell awgrymiad ac ambell hint, gan obeithio fod rhywbeth newydd i bawb – boed yn seiclwr newydd neu yn brofiadol iawn.

Y cam cyntaf efallai yw’r un anoddaf un – sef mynd ar gefn y beic – efallai am y tro cyntaf ers oes! Dewisiwch lwybr di-draffig i gychwyn gyda – mae Llwybr y Taf yn siwrnai hyfryd tua Castell Coch – neu’r cylch o amgylch y Bae yn yr un modd.

Bike shopSut feic?

Gellir llogi beic oddi wrth Pedal Power ym Mhontcanna neu yn y Bae, ond os am brynu mae digonedd o ddewisiadau ar gael yng Nghaerdydd. I mi y siopau lleol sydd gwerth eu cefnogi bob tro – cyfeillion fel The Bike Shed ym Mhontcanna neu Reg Braddick Cycles yn Splott – ond os nad ydych yn awyddus i dalu am feic newydd (mae rhai yn gallu costio cymaint a char ail-law!) – beth am feic wedi ailgylchu? Mae Gweithdy Beics Caerdydd – Cardiff Cycle Workshop – yn ailgylchu pob beic sy’n cael ei daflu allan yng Nghaerdydd, ac mae amrediad o feiciau ail-law ganddynt i ddiwallau pob poced a safon.

Mae cymorth wrth law hefyd os am brynu beic newydd – mae nifer fawr o gyflogwyr bellach yn rhedeg cynllun ‘beicio i’r gwaith’ sy’n caniatau i chi dderbyn cymorthdal sylweddol i brynu beic. Mae’r cynllun hefyd yn helpu chi i brynu’r cit angenrheidiol hefyd – felly mae’n werth holi yn y gwaith pa gefnogaeth sydd ar gael.

Cit

Llawn mor bwysig a’r beic felly yw’r cit. Beth i wisgo? Be’ sy’n hanfodol? Dim lot yw’r ateb syml – ondhelmets buaswn i’n awgrymu fel man cychwyn call: helmed sy’n ffitio’n dda, goleuadau llachar i blaen a chefn y beic a chlo cadarn. Er nad ydw i bob amser yn gwisgo fy helmed innau, mae nhw’n gwbl allweddol i osgoi anafiadau. Rwy’n cofio pan oeddwn i allan am dro gyda ffrind a’r ddau ohonom yn teithio trwy’r parc – dyma taro mewn i’n gilydd drwy gamgymeriad a’r ddau ohonom yn disgyn. Doedd y naill neu’r llall ohonom ddim yn gwisgo helmed, a bu’n rhaid i’m cyfaill fynd i’r ysbyty i gael triniaeth yn dilyn y damwain. Diolch i’r drefn doedd y niwed ddim yn ofnadwy – er gymrodd amser i wella’n iawn – ond rwy’ bob amser yn meddwl am ba mor hawdd oedd y damwain a pha mor bwysig yw cael amddifyniad da i’r pen a’r hynny o ymennydd sydd tu fewn iddo!

Mae goleuadau da yn help hefyd – a hynny gan eu bod yn allweddol wrth seiclo yn y nos – ond hefyd yn fodd i sicrhau fod ceir yn sylwi arnoch wrth seiclo wrth iddi wawrio neu nosi! O’m profiad i dyw ceir ddim yn fwriadol ymosodol tuag at seiclwyr – ond mae gyrrwyr yn gallu bod yn ofnadwy o ddi-hid – ac felly mwyaf i gyd mae nhw’n sylwi arnoch y mwyaf o ofal bydd gyrrwyr yn ei gymryd. Mae’r neges honno yn arbennig o bwysig mae’n debyg i fenywod sy’n seiclo. Dengys yr ystadegau fod menywod yn fwy tebygol o gael damwain wrth seiclo – sydd ar yr olwg gyntaf yn ymddangos yn rhyfedd – ond awgrymir taw’r rheswm yw nad yw seiclwyr bob amser yn ddigon ewn – gan hawlio eu lle ar yr heol fawr a pheidio fod yn swil wrth ddelio gyda’r traffig beunyddiol.

Mae clo da yn eitha’ amlwg fel ategolyn pwysig – ond y pwyslais fan hyn yw’r ‘da’ – mae amrywiol o gloeon rhad ar gael ond heb glo D-Lock cadarn – mae’n bosib iawn y bydd eich beic newydd sbon danlli yn ymuno gyda’r cannoedd o feiciau sy’n cael eu dwyn yn y brifddinas bob blwyddyn.

Os y’ch chi dal gyda fi bellach – mi fydd gennych eich beic a’r ategolion ac yn barod i fynd. Mae gan Sustrans Cymru fapiau gret ar-lein gydag awgrymiadau o siwrneai seiclo addas i bob math o seiclwr a beic – felly mae’n werth ymweld â’u gwefan er mwyn dewis taith addas.

PettigrewLluniaeth

Ond cofiwch hefyd am rai o gaffis hyfryd Caerdydd a’r cyffiniau wrth fynd ar gefn eich beic – mae Pettigrew Tea Rooms ger y Castell yn fan hyfryd am banced a chacen ar ôl seiclo llwybr Taf (a digon o le i barcio beic), Fferm Gelynis yn Nhreforgan yn gret am hufen ia ar ddiwrnod poeth o’r Haf – ac wedi ei arwyddo’n glir iawn o’r Llwybr Taf, a chaffi Castell Coch yn cynnig pob math o faeth wedi cyrraedd pen y bryn. Mi fyddwch yn haeddu paned wedi dringo’r bryn arbennig hynny – a chofiwch mae modd cael mynediad am ddim i’r caffi wrth ofyn am docyn arbennig wrth y ddesg fynedfa.

Seiclo i’r gwaith?istock_biking_to_work

Wedi i chi adeiladu rhywfaint o hyder wrth seiclo ar y penwythnos efallai gyda ffrind neu deulu – beth am fentro seiclo i’r gwaith? Mae nifer o weithleoedd bellach gyda chyfleusterau arbennig i seiclwyr gan gynnwys mannau parcio a chawodydd. Yr hyn sy’n fy nharo i yn gynyddol yw fod seiclo o amgylch Caerdydd yn gyflymach fel arfer na theithio mewn car. Rwy’n seiclo yn bennaf yn y canol, a hynny yn ystod yr wythnos – ond mae’n gynt ac yn fwy iachus o lawer!

Ond beth hefyd am y glaw – onid ydw i’n cyrraedd y gwaith yn diferu o ddwr yn rheolaidd? Anaml iawn mae’r glaw yn ddigon gwael i rhoi par o drowsus waterproof mlaen. Falle mod i wedi eu gwisgo hanner dwsin o weithiau yn ystod y flwyddyn ddiwethaf – os hynny – mae cot law dda yn gwbl digonol ar gyfer siwrnai bach o amgylch Caerdydd.

electric-bikes-south-east-wales-cygnus-cycles-4-0Cynnal a Chadw

Ac wrth i’r hyder ddatblygu efallai y byddwch eisiau gofalu am eich beic eich hun. Rhaid i mi gyfaddef mod i’n eitha’ hopeless yn y materion hyn – fel y bydd fy nghyd-seiclwr Gareth yn fodlon tystio, wedi i mi bwyso yn drwm ar ei arbenigedd er mwyn trwsio pynctjar rhyw fore! Ond, mae help wrth law – gyda chyrsiau ‘Gofalu am eich beic’ wedi ei anelu at bob lefel – o’r dechreuwr lleia’ profiadol fel fi i’r mecanydd mewn siop beics yn cael eu rhedeg gan Hyfforddiant Beicio Cymru yn y gweithdy yn Nhrelai.

Rwy’ wrth fy modd ar fy meic – mae’n gyfle arbennig i ddod i nabod ein prifddinas yn well – y prif heolydd a’r lonydd gefn; a gyda’r cyfarpar cywir, digon o hyder a’r awydd i ddarganfod mwy o fannau mwy cuddiedig Caerdydd a’r cyffiniau rwy’n siwr y byddwch chi hefyd yn mwynhau ar y beic!

Tagiau erthygl

Rhannu'r erthygl hon

sylw ar yr adroddiad yma