O’r Dudalen i’r Llwyfan

1 Awst 2014

Glesni Jones , enillydd y Fedal Ddrama Eisteddfod Genedlaethol llynedd sy’n disgrifio’r  broses o ddatblygu a chynhyrchu  Dŵr Mawr Dwfn ar gyfer Eisteddfod Sir Gâr eleni… 

Dechreuodd taith Dŵr Mawr Dyfn ym Mehefin 2012, pan es  ar gwrs ‘sgwennu Gair Ar Lêd. Cwrs  gynhaliwyd yng Nghastell Nedd, ar y cyd rhwng Theatr Tir Na Nog, yng Nghastell Nedd a Theatr y Sherman, Caerdydd oedd o . Roedd y cwrs yn canolbwyntio ar ffurfio cymeriadau, ac yn cael ei arwain dan sgiliau medrus y dramodydd Sera Moore Williams. Mwynheais wneud y cwrs gan iddo roi cymhelliant i mi ysgrifennu’n amlach.

Cwrs awr o hyd bob wythnos am ryw chwe wythnos oedd o a thuag at ddiwedd y cwrs cawsom ddiwrnod o ‘sgwennu drwy ddydd Sadwrn, gyda’r bwriad o ‘sgwennu braslun o sgript. Ar y pryd, roedd Gwyl Tafwyl yng Nghaerdydd, a finnau wedi siomi nad oeddwn yno. Ond rwy’n ddiolchgar tu hwnt rŵan mai i’r cwrs yr es i !

Wedi’r cwrs, dewiswyd dramâu i’w perfformio ym mis Hydref, ac yn ffodus i mi, dewiswyd fy nrama i’w pherfformio. Adeg hynny, doedd gen i fawr o brofiad o glywed fy ngwaith yn cael ei ddarllen ar goedd– ac roedd o’n brofiad anghyfforddus ar y pryd. Ond roedd o’n brofiad gwych clywed adborth actorion medrus fel Sharon Morgan, Wyn Bowen Harries, Non Haf ac Hanna Jarman. Roedd yn gyfle i mi wisgo sbectol beirniadol ar fy ngwaith, a chlywed y mannau y dylwn eu datblygu a’u tocio.

Wedi diwedd y cwrs teimlais y dylwn gael nôd i loywi fy nrama, felly penderfynais ‘sgwennu tuag at gystadleuaeth yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Ninbych. Roedd dyddiad cau y gystadleuaeth ar Fawrth 1af, a gweithiais yn achlysurol ar gyfer hynny – er mwyn iddi hi fod yn barod.

Tua mis Gorffennaf 2013 derbyniais amlen a roddodd sioc i mi! Yn yr amlen roedd llythyr yn dweud fy mod wedi ennill y Fedal Ddrama!

Mae’r cyfleoedd sydd wedi dod i mi ers hynny wedi datblygu llawer ac wedi fy esblygu fel dramodydd. Ers mis Ionawr 2014 rydw i wedi bod yn cyd-weithio gyda Mared Swain, Cyfarwyddwraig o Theatr y Sherman gan loywi mymryn mwy ar y ddrama. Mae allwbwn allanol, yn dipyn o help, yn enwedig ar siwrnai unig y ‘sgwennwr! Roedden ni’n cwrdd bob ryw ychydig wythnosau yn y Chapter a Mared yn holi cwestiynau ynghylch cymhelliant cymeriadau i mi, a buaswn innau wedyn yn ystyried ei phwyntiau hi, ac yn addasu’r ddrama wrth feddwl am daith y cymeriad.

Ymunodd Sara Lloyd, Cyfarwyddwraig yn Theatr Genedlaethol Cymru yn natblygiad y ddrama ym mis Mai, a datblygodd y ddrama ymhellach. Eblygodd y ddrama yn fwy wrth i mi glywed yr actorion Huw Llyr, Victoria Pugh, Manon Wilkinson a Lowri Gwynne yn actio’r ddrama.

Mae’r cyfle i weithio gyda chyfarwyddwyr proffesiynol, wedi bod yn agoriad llygad i mi. Mae wedi dangos i mi y medraf docio, a bod yn fwy cynnil. Mae gweithio gydag actorion wedi bod o fantais hefyd wrth iddynt fy holi ynghylch taith eu cymeriadau, ac wedi bod yn wers dda i mi o ran rhoi rhesymeg i’w gweithredoedd.

Rwy’n nerfus ond yn edrych ymlaen tuag at wythnos nesaf, ac i weld cynhyrchiadau Dŵr Mawr Dyfn yn yr Eisteddfod. Dw i’n diolch yn fawr iawn am yr holl gymorth a chynghorion rwyf wedi eu derbyn ar hyd taith Dŵr Mawr Dyfn, a thaith fy natblygiad i fel dramodydd.

 

 

 

Rhannu'r erthygl hon

sylw ar yr adroddiad yma