Noson yn y Casablanca

28 Hydref 2014

Gan Gwenda Richards. Llun gan Nick Sarebi

Gospel, soul, ska. reggae a R&B- fe fydd cerddoriaeth fyw Tiger Bay i’w glywed unwaith eto ar lwyfan Canolfan Mileniwm Cymru wrth iddi gael ei thrawsnewid yn un o glybiau enwoca’r brifddinas nos Sadwrn.  Night at the Casablanca fydd perfformiad agoriadol rhaglen 10fed pen-blwydd y Ganolfan, dathliad o’r lleoliad cerddorol eiconig a threftadaeth gerddorol gyfoethog cymuned Tiger Bay.

Hen gapel y Bedyddwyr oedd y Casablanca, a’r capel lle cafodd Ivor Novello ei fedyddio, ond yn y chwedegau roedd yn glwb nos ac yn ganolfan gymunedol. O 1965 tan yr wythdegau, roedd y Casablanca yn denu artistiaid enwog o bob cwr o’r byd i berfformio, gan gynnwys Aretha Franklin, Jimmy Ruffin a Spandau Ballet, yn ogystal ag artistiaid enwog o Gymru fel Geraint Jarman a’i fand, Y Cynganeddwyr.

Dawnsio yn y Casablanca.Llun gan Anthony Campbel.

Llun gan Anthony Campbell.

Yn ôl Hannah Wyn Jones, swyddog cyswllt y Ganolfan sydd wedi bod yn gweithio gyda’r gymuned leol, yn hel atgofion a chydlynu’r noswaith arbennig, roedd y clwb yn chwarae rhan bwysig ym mywydau y gwahanol ddiwylliannau’r ddinas. “Roedd yn le saff, lle roedd pobl o bob tras a hil yn gallu mynychu heb ofn,” meddai. “Roedd fel pau’r diwylliannol, lle roedd pobl yn gallu mwynhau cerddoriaeth i ffwrdd o’r hiliaeth a’r drygioni oedd yn digwydd bob man arall.” Mae wedi bod yn brysur yn recordio atgofion pobl am y Casablanca ar gyfer ffilmiau bach fydd yn cael eu dangos yn ystod y noson.

LLun gan Anthony Campbell

Llun gan Anthony Campbell

Cafodd yr hen gapel ei  ddymchwel yn y 1980au i wneud lle i faes parcio ac mae tristwch mawr o hyd am golli’r Casablanca. Un o’r bandiau oedd yn chwarae yno oedd Bando.

Dywedodd Caryl Parry Jones, “I hogan ifanc o’r Rhyl oedd newydd symud i’r ddinas roedd darganfod y Casablanca yn rhyfeddol. Roedd yn egsotic, yn ddirgel, yn gyffrous, yn enigmatic, yn garismatig a MOR cŵl! Roedd cael perfformio yno yn fraint brin. Mae hiraeth mawr ar ei ôl”.

Bydd y noson yn dechrau am 7.00pm gyda cherddoriaeth fyw ar Lwyfan Glanfa. Cynhelir y prif berfformiad yn Theatr Donald Gordon am 8.00pm a bydd y parti ar ôl y sioe yn dechrau am 10.00pm gyda setiau DJ, digwyddiadau ‘soundclash’ a band soul byw yn Stiwdio Weston ac ar Lwyfan Glanfa. Bydd bwyd a diodydd hefyd ar gael yn y parti ar ôl y sioe.

Bydd y noson yn cynnwys perfformiadau gan lu o fandiau ac artistiaid o dde Cymru gan gynnwys y triawd jazz swing poblogaidd o Gaerdydd, Bay Divas yn perfformio gyda Bayside Quartet; Band 17 offeryn, Capital City Jazz Orchestra, a ddaeth yn agos i’r brig yng nghystadleuaeth Band Cymru S4C a Geraint Jarman, buodd yn perfformio’n rheolaidd yn y Casablanca.

Paula Gardiner

Paula Gardiner

Ymhlith aelodau’r tîm creadigol sy’n gyfrifol am y prosiect mae Paula Gardiner , pennaeth Jazz yn y Coleg Cerdd a Drama. Hi yw’r Cyfarwyddwr cerddorol ac fe fydd y noson ar ffurf rhyw fath o ‘Later… with Jools Holland’. Mae hi wedi sgrifennu  ‘Casablanca Jam’ yn arbennig ar gyfer y sioe, lle bydd pawb ar y llwyfan yn canu’r gân. Yn ei chyfweliad cyntaf yn Gymraeg, (mae Paula wedi bod yn dysgu ers nifer o flynyddoedd) fe ddywedodd ei bod hi’n cofio taw nos Fawrth oedd noswaith Cymraeg yn y Clwb, gyda Geraint Jarman, Jeep, Caryl a Myfyr Isaac.

Mae’n cofio gweld Ronnie Scott Quintet yno a buodd hithau’n perfformio ar y llwyfan yn yr wythdegau, yn canu’r bas trydan ac yna’r bas acwstig.  “Roedd gweld Ronnie Scott yn gyffrous iawn ac fe fues  i’n  chwarae yn y Casablanca gyda band o’r enw Jazzuki- dechreuais i chwarae’r bas dwbl. Wrth weithio gyda’r trigolion lleol daeth hi’n amlwg pa mor bwysig oedd y clwb i gerddoriaeth yn y ddinas. Roeddwn eisiau i’r  gân Casablanca Jam fod yn ddigon syml i bawb gymryd rhan.

“Mae wedi bod yn llawer o waith ond mor hyfryd i siarad a hen ffrindiau a gwneud ffrindiau newydd.” Y gobaith mynte hi yw i wneud hwn yn ddigwyddiad blynyddol. “Nawr bo ni’n gwbod sut y gallwn ni gneud rhwbeth o’r fath!”

Meddai Cyfarwyddwr Artistig Canolfan Mileniwm Cymru, Graeme Farrow: ‘Roeddwn yn awyddus iawn inni ddechrau ein dathliadau yng nghwmni ein cymdogion. Mae gan gymuned Butetown dreftadaeth ddiwylliannol anhygoel a straeon cyfoethog a phwerus i’w hadrodd. Rydym am i Butetown ddathlu hyn gyda balchder ar lwyfan Donald Gordon. Hoffwn wahodd yr holl bobl hynny sydd ag atgofion melys o’r Casablanca Club, y sawl na chafodd y profiad ond sydd wedi clywed amdano a’r rhai sy’n rhy ifanc i’w gofio, i’r Ganolfan ar 1 Tachwedd i brofi’r atgofion, y cymeriadau, y straeon ac i ddeall sut y daeth y Casablanca â phobl o ddiwylliannau a chefndiroedd gwahanol ynghyd mewn un lle i fwynhau cerddoriaeth. Rydym yn addo awyrgylch parti a noson fythgofiadwy”.

Bydd Night at the Casablanca i’w gweld am un noson yn unig ar 1 Tachwedd 2014 yng Nghanolfan Mileniwm Cymru. Mae’r tocynnau ar werth nawr (£15 ymlaen llaw, £17 wrth y drws. Mae pris y tocyn hefyd yn cynnwys bwyd). Cliciwch yma i gael gwybodaeth a thocynnau.

Tagiau erthygl

Rhannu'r erthygl hon

sylw ar yr adroddiad yma