Hanes Creu’r ‘Llais’

6 Mai 2014

Mae Elgan Rhys yn berfformiwr ifanc addawol, sydd ar hyn o bryd yn gweithio ar brosiect ei hun,  perfformiad un dyn o’r enw ‘Llais’. Mae o wedi llwyddo i gael arian gan  Cyngor Celfyddydau Cymru i dreulio amser yn ymchwilio a datblygu ei brosiect. Cafodd Bethan Mair Jones  sgwrs hefo Elgan dros baned … 

“Dwi wedi penderfynu creu cynhyrchiad fy hun, sef ‘Llais’, oherwydd dwi’n gredwr mawr mewn gwneud pethau ddigwydd i ti dy hun. Mae’r arian grant R+D (research and development) gan Cyngor Celfyddydau Cymru wedi rhoi’r cyfle i mi ymchwilio i mewn i’r testun a dulliau amrywiol o berfformio ac yn rhoi’r cyfle i mi ddatblygu fy syniad ymhellach.

“Wnaeth y syniad ar gyfer y cynhyrchiad ddod i fy mhen yn ystod fy nhrydedd flwyddyn ym Mhrifysgol Morgannwg lle bu rhaid i ni greu darn dyfeisiedig 10 munud o hyd. Ar y pryd fe ddes i ar draws fideo ar Youtube gan merch o’r enw Amanda Todd. Roedd hi wedi rhoi fideo fyny yn esbonio ei phrofiadau hi o gael ei bwlio, gan ddefnyddio flash cards i gyfleu hyn. Cwpl o wythnosau wedyn fe wnaeth hi ladd ei hun.  Creodd y fideo cryn dipyn o argraff arna’i, yn enwedig y ddelwedd o defnyddio flash cards, y ffaith bod hi methu siarad am ei phrofiad, felly perfformiad oedd yn ymateb i’r fideo greais. Roedd yn ddarn corfforol, di-lafar ac fe ddefnyddiais fy mhrofiadau fy hun o gael fy mwlio wrth fynd ati i greu.

“Mae’r prosiect ‘Llais’ wedi ehangu o’r gwaith creadigol yma yn brifysgol. Cyn y ‘Dolig fe es i ar syniad at Sherman Cymru, ac fe ges i gefnogaeth ganddynt drwy gael gofod i ymarfer am wythnos gyda cerddor. Ar ddiwedd yr wythnos fe wnes i ddangosiad anffurfiol i bobl y diwydiant oedd o gwmpas ar y pryd i gael eu hadborth.  O hyn, ac wedi’r ymateb ges i, fe feddyliais, “beth am greu cynhyrchiad llawn ohoni?” ac yn ffodus iawn fe ges i grant y Cyngor Celfyddydau Cymru i ehangu ymhellach ar y syniad.

“Yn ystod y cyfnod ymchwil yma mae gen i wyth diwrnod i weithio hefo’r cyfarwyddwr dawnus Gethin Evans a’r cerddor Ben Tinniswood wrth ddatblygu’r gwaith, a bydd amryw o bobl yn dod i mewn i helpu. Dwi wedi cael un arbenigwr clownio i mewn yn barod, ac roedd y sesiwn mor fuddiol a hynod o ddifyr. Mae’r gefnogaeth dwi wedi’i gael gyda’r prosiect yn overwhelming. Dwi mor ddiolchgar.

Wedi’r gwaith ymchwil, mae Sherman Cymru wedi galluogi i fi gael bythefnos o ymarfer dwys ac yna llwyfannu’r cynhyrchiad ar ddiwedd y broses. Dwi reit ofnus ar adegau, ond mae popeth mor gyffrous a dwi’n rili edrych ymlaen at weld sut mae’r broses yn datblygu!

ElganRhys2

Mae’n brosiect mae rhaid imi ei wneud, er mwyn gallu symud ymlaen fel creawdwr theatr. Dw i’n gweld potensial ynddi fel darn o theatr. Mae’n ddarn corfforol, dwyieithog er ei bod yn ddi-lafar, a fydd yn para tua 45 munud o hyd. Fel perfformiwr mae’r themâu yn cynnau emosiwn ynddo i. Dw i’n credu mae’n ddarn sydd yn cyfathrebu hefo lot o bobl ar wahanol lefelau. Yn y bôn, mae’r prosiect yma am y diffyg cyfathrebu pan mae’n dod i fwlio, o safbwynt dyn, sef fi. Fi fydd yn perfformio, a bydd cerddor yn ychwanegu cerddoriaeth byw. Dw i’n bwriadu ffeindio’r balans rhwng y hiwmor a difrifwch yn y darn, ond ar y funud, dwi dal yn darganfod beth fydd tôn y prosiect, a dwi’n gobeithio ei bydd yn herio’r gynulleidfa.

Fel rhywun o’r Gogledd yn wreiddiol, wyt ti’n credu y bydda ti’n ymwybodol o’r cyfleoedd a chymorth i berfformwyr newydd ifanc greu gwaith eu hun petai ti heb symud i’r brifddinas?

Na, dwi ddim yn meddwl byswn i’n ymwybodol o’r cyfleoedd sydd ar gael i greu gwaith dy hun. Dwi’n ffodus iawn gan fy mod i’n gweithio yn Theatr Sherman Cymru, ac wedi bod yn gweithio yno wrth astudio yn y brifysgol. Felly dwi yng nghanol popeth a dwi’n cael gweld beth sydd ymlaen ym myd theatr yng Nghaerdydd a Chymru. Mae gen i gefnogaeth mawr gan Sherman Cymru a hefyd Canolfan Mileniwm Cymru, sydd wedi darparu ystafelloedd ymarfer i mi ar gyfer y broses o ymchwilio a ddatblygu.

Mae’r prosiect yn swnio yn ddifyr iawn, a dwi’n edrych ymlaen at weld yr hyn mae Elgan yn creu yn y diwedd ar ôl ei waith ymchwil. Fe fydd perfformiad o ‘Llais’ yn Theatr Y Sherman ar y 1af ar 2il o Awst ac yna bydd yn cael ei berfformio yn ŵyl y Fringe yng Nghaeredin.

 

Rhannu'r erthygl hon

sylw ar yr adroddiad yma