Darlith ar y diwydiant llechi

19 Chwefror 2014

Sut mae coffau a dehongli’r diwydiant llechi? Dyna destun darlith  gan Dr. Dafydd Roberts, Ceidwad Amgueddfa Lechi Cymru a gynhelir yn Sefydliad Gweithwyr Oakdale, Sain Ffagan Amgueddfa Werin Cymru ar Ddydd Gwener, 14 Mawrth 2014, 6.30pm.

Yn ôl Dr Roberts, mae’r Athro Robert Hewison wedi egluro mai’r dilyniant anochel i dranc diwydiant yw cyflwyno a dehongli ei dreftadaeth. Gan dderbyn bod y diwydiant llechi wedi cychwyn llithro tua’r cysgodion ers dechrau’r ugeinfed ganrif, yna diddorol yw ystyried sut yr aethpwyd ati i goffau a dehongli ei hanes. Gellid dadlau bod hyn yn cynnwys llawer iawn mwy na sefydlu’r amgueddfeydd sydd fel arfer yn cael eu cysylltu efo’r diwydiant.

Agorwyd Ceudwll y Llechwedd, Blaenau Ffestiniog, ac Amgueddfa Lechi Cymru, Llanberis, yn 1972, fel rhan cynnar o’r broses Brydeinig y cyfeiria Hewison ato. Ond ,  meddai Dr Roberts,  onid oedd ail-agor Rheilffyrdd Talyllyn a Ffestiniog, ar ddechrau’r 1950au, yn rhan hefyd o’r broses? Beth, hefyd, am yr hyn a wnaed gan chwareli masnachol er mwyn croesawu ymwelwyr oedd yn awchu am ddeall eu hanes a’u harwyddocâd?

Cewch beth o hanes “William Jos y Guide” yn Chwarel Dinorwig, a sigarennau Capten Livingstone Learmonth yn Chwarel y Llechwedd.”

MYNEDIAD AM DDIM – I gadw lle, ffoniwch 02920 57342402920 573424

Tagiau erthygl

Rhannu'r erthygl hon

sylw ar yr adroddiad yma