Chalkie Davies: Ei Stamp ar yr NME

6 Mai 2015

Llun Dolly Parton Liverpool 1977 ©Chalkie Davies

Arddangosfa ffotograffiaeth newydd yn ail-fyw oes aur roc a pync.

Bydd yr arddangosfa Chalkie Davies: Ei Stamp ar yr NME, sy’n canolbwyntio ar ffotograffau o rai o gerddorion chwedlonol y 1970au a’r 1980au, i’w gweld yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd o 9 Mai-6 Medi 2015.

Bu’r ffotograffydd o Gymru, Chalkie Davies, yn gweithio i’r New Musical Express (NME) o 1975 i 1979. Mae’r arddangosfa hon, sy’n bwrw golwg ar gyfnod cyffrous ym myd cerddoriaeth, yn dathlu 40 mlynedd ers i Chalkie gychwyn gweithio i’r NME ac yn cyd-fynd â’i ben-blwydd yn 60.

The Specials Tower bridge London 1981© Chalkie Davies

The Specials Tower bridge London 1981© Chalkie Davies

Mae’r arddangosfa, sy’n cael ei chefnogi gan yr NME, yn cynnwys casgliad o 64 delwedd ddu a gwyn – nifer ohonynt erioed wedi’u gweld – o rai o fandiau ac artistiaid mawr y cyfnod gan gynnwys The Clash, The Specials, Sex Pistols, Elvis Costello, David Bowie, Thin Lizzy a The Who.

Ganwyd Chalkie ym 1955 ac fe’i magwyd yn y Sili ym Mro Morgannwg. Denwyd ef tuag at ganolbwynt y diwydiant cerddoriaeth yn Llundain ac yntau’n ddim ond 16 oed, a thra roedd yno darganfu ei gariad at ffotograffiaeth.

Daeth llwyddiant i’w ran pan dynnodd luniau David Bowie ar ei daith Ziggy Stardust, ac erbyn 1975 roedd Chalkie wedi’i gyflogi’n ffotograffydd staff llawn-amser i’r NME. Aeth yn ei flaen i dynnu lluniau prif fandiau ac artistiaid y cyfnod arloesol hwn.

Yn ail hanner y 1970au roedd poblogrwydd yr NME yn ei anterth gyda gwerthiant o dros 200,000 o gopïau bob wythnos.

Cai grwpiau eu portreadu fel arfer yn fyw ar lwyfan neu mewn cyfweliad, ond roedd yn well gan Chalkie osod y rhan fwyaf o’i destunau i sefyll o flaen cefndir diddorol. Byddai’n teithio llawer, gan ddilyn artistiaid ar hyd a lled Ewrop, America ac Asia, gan weithio gyda phobl fel Ian Dury, Debbie Harry, Elton John, Keith Richards a Paul McCartney.

Wedi gadael yr NME ym 1979, aeth Chalkie i weithio i gylchgrawn cerddorol newydd o’r enw The Face, tra’n cynhyrchu cloriau recordiau i The Specials, The Pretenders ac Elvis Costello.

Yn y pen draw, symudodd i’r stiwdio lle bu’n creu cloriau LP a phortreadau ffurfiol o artistiaid fel Pete Townshend, David Gilmour a David Bowie.

Erbyn canol y 1980au, teimlai Chalkie ei fod angen newid ei ffocws, a symudodd i Unol Daleithiau America i gychwyn gyrfa newydd fel ffotograffydd bywyd llonydd.

Cyn gadael y DU, rhoddodd Chalkie ei holl waith gyda’r NME a The Face dan glo, a’i adael yno am 25 mlynedd, gan feddwl y byddai’n ddiddorol ailasesu ei werth diwylliannol flynyddoedd yn ddiweddarach.

Chalkie Davies © Andy Hollingsworth

Chalkie Davies © Andy Hollingsworth

Mae Chalkie wedi treulio’r bum mlynedd ddiwethaf yn catalogio ei archif ac yn dewis, adfer ac argraffu’r gweithiau fydd i’w gweld yn yr arddangosfa hon.

“Cerddoriaeth ac electroneg oedd yn fy niddori wrth i mi dyfu i fyny yn ne Cymru,” meddai Chalkie.

“Fy mreuddwyd oedd gweithio i fand, er nad oedd gen i unrhyw awydd i fod mewn grŵp fy hun. Roeddwn hefyd yn benthyg camera fy nhad, a byddwn yn mynd i Iard Sgrap y Barri i dynnu lluniau’r trenau stêm oedd wedi cael eu gyrru yno i farw.

“Mae’n anrhydedd anferth fod Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd yn cynnal yr arddangosfa hon. Mae’r lluniau yn dod â’m gwaith yn ystod cyfnod arbennig ym myd cerddoriaeth ynghyd. Mae’n gymysgedd o waith ar gyfer yr NME a chasgliad o bortreadau stiwdio sydd heb eu gweld o bobl fel Suggs, Ian Dury, Joe Strummer, Chrissie Hynde, a Paul Weller.

“O ran ffotograffiaeth, rwyf wedi byw bywyd breintiedig, ond enciliol. Wrth i fy mhen-blwydd yn 60 nesáu, rwy’n credu ei bod yn amser i adrodd fy stori – sut gall plentyn o’r Sili fynd i Lundain ar ei ben ei hun, cael y swydd berffaith, a mynd ymlaen i weithio gyda rhai o’i arwyr a helpu i’w siapio nhw’n weledol a chreu’r delweddau fyddai’n aros yng nghof eu ffans.

“Dyna’r allwedd – rhaid i’r delweddau fod yn eiconig, rhaid iddynt ddiffinio’r artist. Os oedd plant yn gosod y lluniau ar waliau eu hystafell wely, dyna brawf fy mod yn gwneud fy ngwaith yn iawn.

“Ond un peth oedd yn gyrru’r cwbl; y lluniau oedd yn bwysig, nid y boi oedd yn eu tynnu…”

The Clash Camden Town London 1977 ©Chalkie Davies

The Clash Camden Town London 1977 ©Chalkie Davies

Dywedodd Mike Williams, Golygydd yr NME: “Rydym yn falch iawn o fod yn gysylltiedig â’r arddangosfa hon, sy’n canolbwyntio ar waith un o arwyr yr NME.

“Mae Chalkie Davies yn gyfrifol am rai o’r ffotograffau mwyaf eiconig yn hanes y cylchgrawn, ac mae hyn yn ddilyniant teilwng i’w Wobr Cyfraniad Eithriadol yng Ngwobrau Ffotograffiaeth Gerddorol yr NME yn 2014.

“Rydym yn hynod o falch fod ei gasgliad yn cael ei ddangos yn yr arddangosfa newydd a chyffrous hon yn Amgueddfa Cymru.”

Am fwy o wybodaeth am ddigwyddiadau cysylltiedig, gan gynnwys sgyrsiau amser cinio, ewch i’r tudalennau ‘Digwyddiadau’ ar  wefan yr amgueddfa.

Tagiau erthygl

Rhannu'r erthygl hon

sylw ar yr adroddiad yma