Achub pwll!

25 Awst 2014

Gan Elinor Haf Roderick, blwyddyn 8 Ysgol Plasmawr

Siom yw clywed fod dyfodol pwll Parc Buddug yn y fantol. Mae cynlluniau dan sylw i lenwi’r pwll a rhoi parc sprinkler dŵr yn ei le. Y pwll yma yw’r unig bwll awyr agored yng Nghaerdydd. Rydw i wedi treulio oriau yn chwarae yn y pwll yma gyda fy ffrindiau. Tra yn yr ysgol Gynradd , bob dydd Gwener braf byddwn yn mynd i’r pwll am oriau a chael picnic a hufen iâ. Nawr yn fy arddegau rwy’n mynd i’r pwll gyda fy ffrindiau a chael llawer o hwyl yn gwthio a chwarae pêl.

Fy chwaer , Iona'n chwarae yn y pwll

Fy chwaer , Iona’n chwarae yn y pwll

Adeiladwyd Parc Buddug yn 1889. Fe’i henwyd ar ôl y Frenhines Victoria. Roedd Parc Buddug yn gartref dinesig i greadur anghyffredin a phoblogaidd, Bili’r morlo. Bu Bili’n byw yn y parc am bum mlynedd ar hugain, rhwng 1912 a 1939. Cafodd y morlo ei ddal mewn rhwyd pysgota ym 1912 a rhoddwyd cartref newydd iddo ym Mharc Buddug.
Roedd 1927 yn flwyddyn fawr yn hanes Caerdydd. Enillodd Dinas Caerdydd Cwpan yr FA a bu bron i Bili ennill ei ryddid! Llwyddodd Bili i ddianc o’r pwll yn ystod llifogydd y gaeaf hwnnw. Nofiodd allan o’r pwll ag i lawr Cowbridge Rd. Yn ôl rhai, ceisiodd fynd ar dram, yn ôl eraill cafodd ei ddal yn bwyta pysgod yn y siop tsips lleol!

Pan fu farw yn 1939 fe ddarganfyddwyd fod Bili mewn gwirionedd yn ferch. Cafodd ei stwffio a’i harddangos yn yr Amgueddfa Genedlaethol ond mae Bili o hyd yn gwylio dros ei bwll – ar ffurf cerflun.
Mae’r plant llai yn dwili dringo ar gefn Bili ac er fod y cerflun yn weddol newydd mae hi eisoes yn rhan annatod o fywyd Treganna. Er nad oes bygythiad i’r cerflun fe fyddai’n drist pe bai llygaid Bili yn edrych mas ar barc dŵr yn hytrach na’i bwll ei hun.
Yn y tair blynedd nesa, mae’n rhaid i’r Cyngor gwtogi rhwng £97M a £125M. Holais y Cynghorydd lleol, Richard Cook ac yn ei ôl e mae cynlluniau cau pwll parc Buddug wedi dod ger eu bron bob blwyddyn ers 5 mlynedd. Hyd yn hyn mae’r Cynghorwyr wedi gwrthod y cynigion ond fydd toriadau eleni’n cael eu cyhoeddi yn yr hydref. Gobeithiaf yn arw fod dyfodol pwll Bili, pwll ni’r plant, yn ddiogel.

Rhannu'r erthygl hon

sylw ar yr adroddiad yma